2023 елның икенче яртысына глобаль сәүдә фаразы: билгесезлекне җиңеп чыгу
Берләшкән Милләтләр Оешмасының Сәүдә һәм үсеш конференциясе (ЮНКТАД) һәм Бөтендөнья сәүдә оешмасы (БСО) кебек халыкара институтларның соңгы докладларында глобаль сәүдә фаразларына сак караш күрсәтелә. Аерым күрсәткечләр пандемия вакытында бозылган глобаль тәэмин итү чылбырларының әкренләп торгызылуын, кирәк булмаган кулланучы товарлары җитмәү һәм китерү тоткарлануларында яхшырулар күзәтелүен күрсәтсә дә, икенче кварталда глобаль сәүдә үсешенең кимүе көтелә. Киләчәккә караганда, елның икенче яртысындагы сәүдә перспективалары оптимистик түгел, фаразлар еллык сәүдә үсешенең элеккеге дәрәҗәләрдән түбәнрәк төшүен күрсәтә. БСО 2023 елга глобаль товар сәүдәсе күләменең уртача 1,7% артуын фаразлый, бу соңгы 12 елда күзәтелгән 2,6% уртача күрсәткечтән күпкә түбәнрәк.
Киләсе айларда глобаль сәүдә һәм тәэмин итү чылбырларына тәэсир итә алырлык куркынычларны караганда, югарыда телгә алынган халыкара институтлар глобаль икътисадның кимүе, инфляция, финанс базарындагы тотрыксызлык һәм геосәяси киеренкелек кебек факторларны бергәләп искә алалар. Бөтендөнья сәүдә оешмасы генераль директоры Нгози Оконджо-Ивеала 2023 елда Кытайда узган җәйге Давос форумында катнашканда дөньяның төрле формадагы "аерылу һәм өзелү"не күтәрә алмавын ассызыклады. Бөтендөнья сәүдә оешмасы бәяләүләре буенча, озак вакытлы сәүдә протекционизмы һәм берьяклылык глобаль икътисади югалтуга китерергә мөмкин, ә үсеп килүче илләр 12% тан 14% ка кадәр югалту кичерергә мөмкин.
Шулай да, бу фон фонында Көньяк Кореядән өмет чаткысы чагыла. 1 июльдә Сәүдә, сәнәгать һәм энергетика министрлыгы Көньяк Кореянең июнь аенда 1,13 миллиард долларлык сәүдә профицитына ия булуын күрсәтүче мәгълүматларны бастырып чыгарды, бу 2022 елның февраленнән бирле беренче айлык профицит. 2022 елның мартыннан 2023 елның маена кадәр Көньяк Корея 15 ай рәттән сәүдә дефициты кичерде. Статистика күрсәткәнчә, Көньяк Кореянең июнь аенда экспорты 54,24 миллиард доллар тәшкил иткән, бу узган елның шул ук чоры белән чагыштырганда 6,0% ка кимү, ә июнь аенда импорт 53,11 миллиард долларга җиткән, бу узган елның шул ук чоры белән чагыштырганда 11,7% ка кимүне күрсәтә.
Халыкара сәүдә өлкәсендә Көньяк Кореянең сәүдә мәгълүматлары глобаль икътисадның әйдәп баручы күрсәткече булып хезмәт итә, аңа "күмер шахтасындагы канарейка" кушаматы бирелә. Моннан тыш, Көньяк Кореянең экспорты, нигездә, ярымүткәргечләр, дисплейлар һәм эшкәртелгән нефть кебек төп продуктлардан тора, глобаль бизнес һәм технологик ихтыяҗ өчен төп барометр булып тора.
Шуңа да карамастан, Көньяк Корея товарларына ихтыяҗ кимүе кимегәнме-юкмы дигән сорауга төрлечә аңлатмалар бар. Аерым алганда, июль һәм август айлары якынлашканда, гадәттәгечә сәүдә сезоннарының иң югары ноктасы булмаганда, экспорт кимүенең төп ноктасына җиткәнме-юкмы билгесез булып кала. Корея банкы икътисадчысы Мун Джунгхиу экспорт тотрыклыланырга яки түбән ноктага төшәргә мөмкин булса да, уйланырга кирәкле иң мөһим сорау - торгызылу "V-формасындагы" яки "L-формасындагы" траектория буенча барачакмы дип фаразлый.
Калифорниядә зур тәҗрибәсе булган йөк ташу индустриясе белгече Роджер, Америка Кушма Штатларында импорт күләме өченче кварталдан башлап хәзерге түбән дәрәҗәләреннән әкренләп торгызылачак дип фаразлый. Шул ук вакытта, S&P Global Market Intelligence компаниясенең тәэмин итү чылбырын тикшерү бүлеге җитәкчесе Крис Роджерс тәэмин итү чылбырлары активлык, товар запаслары һәм сезонлылык ягыннан нормальлеккә диярлек кайтты дип раслый. Шулай да, ул хөкүмәт сәясәтенә һәм физик куркынычларга бәйле билгесезлекләр компанияләр озак вакытлы тәэмин итү чылбырын реструктуризацияләү планнарын башлаганда, бигрәк тә 2023 елның икенче яртысында барлыкка килә дип кисәтә.
Гомумән алганда, 2023 елның беренче яртысында йөк ташу күләме һәм хәрәкәт схемалары торгызылды, ул тарихи дәрәҗәләргә кире кайтты кебек. Май аенда АКШның контейнерлы океан йөк ташу импорты узган ел белән чагыштырганда 27% ка кимеде; ләкин бу күрсәткеч 2016 елдан 2019 елга кадәрге шул ук айлардагы уртача күрсәткечтән нибары 2% ка югарырак булды, пандемиягә кадәр. Товар запаслары күзлегеннән караганда, җитештерү запаслары 2023 елның беренче кварталындагы уртача күрсәткечтән бераз артып китте, ә әзер товарлар запаслары тигезләнеш хәленә җитте. Финанс мәгълүматларына караганда, тиз модалы компанияләрнең товар запасларына карата сату нисбәте пандемиягә кадәрге дәрәҗәләргә туры килүе ачык күренә, ә көнкүреш техникасы белән тәэмин итүчеләр, төзелеш җиһазлары белән тәэмин итүчеләр һәм электрон продуктлар җитештерүчеләр югары товар запаслары дәрәҗәләре белән көрәшүне дәвам итәләр, бу яңа "кирәк булганда" идарә итү ысулы түгел, ә әкрен сорауны чагылдыра.
Йомгаклап әйткәндә, югарыда телгә алынган докладлар һәм мәгълүматлар анализы нигезендә, глобаль сәүдә һәм тәэмин итү чылбырлары пандемия йогынтысыннан соң глобаль икътисадның әкренләп торгызылуына карамастан, әле дә зур билгесезлекләр һәм куркынычлар белән очраша икәнлеге ачык күренә. Шуңа да карамастан, Көньяк Кореянең июнь аенда айлык сәүдә профицитына ирешүе кайбер тармакларда әкренләп икътисади яңарышны күрсәтә. Киләчәктә, глобаль икътисадта тотрыклылыкны һәм тотрыклы үсешне алга этәрү белән беррәттән, шәхес мәнфәгатьләрен яклау өчен бөтен дөнья буенча хөкүмәтләр һәм бизнес вәкилләре арасында бердәм тырышлыклар һәм хезмәттәшлекне көчәйтү кирәк.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 10 июле